Sztuka spacerowania. Zobacz miasto inaczej!

Ruszamy z nowym projektem, który łączy doświadczenia naszych dwóch wieloletnich inicjatyw i otwiera kolejny rozdział działań miejskich. Sztuka spacerowania wyrasta przede wszystkim z praktyk wypracowanych w ramach dwóch edycji Szkoły Sąsiedzkich Spacerów i uzupełnia je o perspektywę oddolnych działań artystycznych obecnych w programie czterech edycji Sztuki sąsiedztwa.  

Sztuka spacerowania – miasto jako przestrzeń twórcza to propozycja kompleksowego procesu, który rozpocznie się w maju, a zakończy w październiku: od czerpania inspiracji i zdobywania wiedzy, przez pracę nad własnymi pomysłami, aż po realizację autorskich spacerów w przestrzeni miasta. Spacery traktujemy jako narzędzie poznawania, opowiadania i współtworzenia miasta. To sposób na budowanie relacji, odkrywanie lokalnych historii i wzmacnianie sprawczości w najbliższym otoczeniu. W tym roku szczególną uwagę kierujemy na kreatywny i artystyczny potencjał spacerów oraz ich rolę w działaniach społecznych. 

Projekt skierowany jest do osób, które chcą działać lokalnie – animatorek i animatorów kultury, edukatorek i edukatorów, liderek i liderów społecznych, a także wszystkich mieszkanek i mieszkańców Wrocławia zainteresowanych swoim osiedlem.

Szkoła Sąsiedzkich Spacerów… po raz trzeci 

Centralnym elementem projektu jest cykl warsztatów oparty na doświadczeniach Szkoły Sąsiedzkich Spacerów, czyli programu edukacyjnego przygotowującego do samodzielnego projektowania i prowadzenia spacerów przez naszych kursantów.  

Warsztaty, które odbędą się w ramach czterech weekendowych bloków tematycznych na przełomie czerwca i lipca, będą okazją do przyjrzenia się lokalnym historiom i relacjom sąsiedzkim, poznania różnych sposobów doświadczania miejskiej przestrzeni oraz rozwijania umiejętności pracy twórczej i społecznej. Uczestnicy i uczestniczki nauczą się także, jak opowiadać o miejscach i tworzyć własne koncepcje spacerów. 

Cykl uzupełnią wizyty studyjne, wykłady otwarte i spotkanie autorskie, a przez cały czas jego trwania uczestnicy i uczestniczki będą pracować pod okiem ekspertów i ekspertek nad własnymi spacerami. 

Szkoła Sąsiedzkich Spacerów: w artystycznym sąsiedztwie
→ program kursu, szczegóły naboru i formularz zgłoszeniowy

Szlakiem wrocławskich osiedli, czyli czas na spacery 

Po zakończeniu cyklu szkoleń przyjdzie moment na praktykę. Przez trzy miesiące po zakończeniu warsztatów zapewniamy wsparcie organizacyjne i merytoryczne w realizacji spacerów. W lipcu uczestnicy i uczestniczki rozpoczną realizację autorskich spacerów sąsiedzkich, które powstaną w oparciu o zdobyte kompetencje i ich własne doświadczenia. Dla mieszkanek i mieszkańców Wrocławia przygotowane zostaną otwarte zapisy, a udział w wędrówkach będzie bezpłatny.

To etap wyjścia w miasto i spotkania z publicznością. Zależy nam na tym, żeby wędrówki będą różnorodne – od opowieści o historii osiedli, przez działania performatywne czy odwiedziny np. w lokalnych pracowniach, po eksperymentalne formy odkrywania przestrzeni. Wspólnym mianownikiem będzie uważność na miejsce, relacje i artystyczne potencjały. 

Lokalnie o kulturze, czyli Sztuka sąsiedztwa po raz piąty 

Projekt Sztuka spacerowania otworzy Forum oddolnych inicjatyw lokalnych Sztuka sąsiedztwa, które organizujemy już po raz piąty. W tym roku wydarzenie odbędzie nie jesienią, ale wiosną – już 23 maja! 

To ogólnopolskie spotkanie, podczas którego osoby działające lokalnie i poza głównym nurtem kultury dzielą się swoimi doświadczeniami, metodami pracy, a nierzadko także trudnościami, jakie napotykają.  Tradycyjnie posłuchamy przedstawicieli i przedstawicielek kolektywów z całej Polski. Forum ma charakter otwarty i stanowi przestrzeń do rozmowy o oddolnych działaniach artystycznych oraz ich wpływie na życie społeczne. Żeby wziąć w nim udział, wystarczy wypełnić formularz dla publiczności. 

Dla osób biorących udział w cyklu szkoleń Szkoła Sąsiedzkich Spacerów, majowe Forum wprowadzi do projektowania przyszłych spacerów perspektywę pracy artystycznej w przestrzeni lokalnej – uważnej, relacyjnej i zakorzenionej w konkretnych miejscach. To właśnie od tego spotkania zaczynamy wspólne myślenie o mieście jako przestrzeni twórczej. 

Sztuka sąsiedztwa 2026. Forum kulturalnych działań lokalnych
→ program i zapisy dla publiczności

Finał Sztuki spacerowania, czyli efekty projektu 

Zwieńczeniem projektu będzie jesienne podsumowanie w Barbarze. Spotkamy się w gronie uczestników i uczestniczek programu, a także osób zainteresowanych realizacją działań blisko mieszkańców i mieszkanek miasta. To moment na powrót do zrealizowanych działań, podzielenie się doświadczeniami i przyjrzenie się różnym formom, które wypracowaliśmy w trakcie projektu. Spotkanie będzie okazją do prezentacji autorskich spacerów, rozmów o procesie ich powstawania oraz refleksji nad tym, jak spacerowanie może funkcjonować jako narzędzie działań kulturalnych i społecznych. Zapisy dla publiczności na to wydarzenie uruchomimy z końcem lata. 

Jednym z najważniejszych, trwałych efektów projektu będzie publikacja edukacyjna, która podsumuje cały proces Sztuki spacerowania. Zbierzemy w niej doświadczenia uczestników i uczestniczek, opiszemy wykorzystane metody oraz pokażemy różnorodne podejścia do pracy ze spacerem jako formą działania. Publikacja będzie miała charakter praktycznego przewodnika – narzędzia, z którego skorzystają osoby i instytucje zainteresowane animacją kultury w przestrzeni lokalnej, także długo po zakończeniu projektu.

Dostępność

Bardzo ważne przy realizacji projektu jest z uwzględnieniem zasad dostępności. Dbamy o to, aby działania były możliwie otwarte dla osób z różnymi potrzebami – w tym osób z niepełnosprawnościami oraz osób neuroróżnorodnych. W programie pojawiają się wątki związane z inkluzywnym projektowaniem spacerów i różnorodnymi sposobami doświadczania przestrzeni, a organizację wydarzeń dostosowujemy do potrzeb uczestników i uczestniczek. W formularzach zgłoszeniowych będzie można wskazać szczególne potrzeby, tak abyśmy mogli jak najlepiej przygotować warunki udziału.