Barbara – niegdyś bar szybkiej obsługi, dziś przestrzeń wydarzeń, kawiarnia i główna siedziba Wrocławskiego Instytut Kultury. Przez sześć dekad istnienia lokal przy ulicy Świdnickiej 8b wiele razy zmieniał się funkcje i formę, ale jedno pozostawało niezmienne: zawsze było to miejsce wyjątkowe – społeczne, otwarte i dostępne.
W maju 2025 roku, z okazji urodzin Barbary, odsłoniliśmy wystawę “Barbara. Miło Cię poznać!”. Uznaliśmy, że podwójne urodziny to dobry moment by przypomnieć jej historię.
Naszą opowieść podzieliliśmy na trzy wątki – architektoniczny, gastronomiczny i kulturalny – próbując uporządkować bogaty życiorys miejsca nasyconego wspomnieniami i doświadczeniami co najmniej trzech pokoleń wrocławian i wrocławianek. Barbara przez ostatnie 60 lat była jak węzeł splatający znaczące, a może nawet przełomowe, wydarzenia dla naszego miasta, wyraźnie zapisując się na kartach lokalnej historii.
Wystawę możecie oglądać w godzinach otwarcia Barbary.
Historię Barbary opisujemy, wykorzystując materiały i historie zebrane przez Iwonę Kałuży i Adama Pacholaka. Zachęcamy do lektury ich artykułów – to dwa wyjątkowe spojrzenia na dzieje budynku przy ul. Świdnickiej 8B. W tekstach znajdziecie fragmenty wywiadów z projektantami Barbary, osobami biorących udział w najważniejszych wydarzeniach w życiu okolicy, czy mieszkańcami osiedla. Znajdziecie je po prawej stronie.
Wystawie towarzyszył mini-cykl trzech spotkań, podczas których porozmawialiśmy o historii Barbary i okolicy. Każde ze spotkań miało inny temat przewodni: architekturę, gastronomię i kulturę.
- 29.07, 18:00-19:00 | Nowoczesna i szykowna. Archi-storia Barbary
Na spotkaniu zanurzyliśmy się w genezę budynku. Śmiałe wizje projektantów z lat 60., którzy marzyli o eleganckiej, otwartej na ludzi przestrzeni, pełnej nowoczesnego szyku i miejskiego luzu. Wspominaliśmy renowację sprzed dekady, która ożywiła oryginalny design, wrzucając go w dzisiejszy Wrocław z szacunkiem dla przeszłości. Kręciliśmy się wokół ich starego pytania: „Jaka powinna być architektura?”, które wciąż gryzie i prowokuje do gadki przy stole pełnym wspomnień.
- 20.08, 18:00-19:30 | Krem, pierogi i kotlety. Kulinarna historia Barbary
Na spotkaniu „Krem, pierogi i kotlety” zanurzyliśmy się w smaki dawnej Barbary z lat 60. i 70., wspominaliśmy hity jak krem sułtański, soczyste pierogi, kotlety i te codzienne „pierwsze” z zupami czy „drugie” popijane kompotem, które wrocławianie pożerali tłumnie. Rozmawialiśmy, co naprawdę kruszyło podniebienia i jak ta prosta, domowa kuchnia odbiegała od dzisiejszych fast foodów. Nie zabrakło anegdot o gadżetach: pierwszej mikrofalówce, która szokowała, i szwedzkim systemie – stałeś, brałeś talerz i sam się obsługiwałeś, co wywróciło barowe nawyki do góry nogami.
- 23.09, 18:00-19:30 | Kulturalna historia Barbary
Uczestnicy wspominali 60-letnią historię tego kultowego miejsca. Rozmowa skupiła się na jego przemianie od baru szybkiej obsługi w PRL-u po nowoczesną przestrzeń kulturalną, z naciskiem na rolę w kontrkulturze i wydarzeniach miejskich. Poruszyliśmy tematy kontrkulturowe postawy, takie jak spotkania hipisów w latach 70. oraz akcje Pomarańczowej Alternatywy na Świdnickiej w latach 80., w tym happeningi antykomunistyczne upamiętnione pomnikiem Papy Krasnala. Omówiliśmy też odrodzenie Barbary w ramach Europejskiej Stolicy Kultury 2016.
Koncepcję wystawy przygotował zespół osób pracujących we Wrocławskim Instytucie Kultury w składzie: Aleksandra Abramik, Anna Bieliz, Jan Chrzan, Agnieszka Jamroszczak, Hanna Mokijewska i Natalia Romaszkan
Koordynacja: Natalia Romaszkan
Opracowanie graficzne i skład: Aleksandra Abramik
Produkcja: Agnieszka Jamroszczak i Natalia Romaszkan
Teksty: Anna Bieliz i Jan Chrzan, na podstawie opracowań Iwony Kałuży i Adama Pacholaka
Korekta: Anna Kopciowska
Tłumaczenie: Marta Kaszycka
Wykonanie elementów drewnianych: Tomasz Kamiński / Stolarstwo Kamiński
Naklejki: Michał Piotrowski
Montaż: Kamil Wrona, Maciej Kłosowski, Mikołaj Gawron, Maciej Jabłoński
Promocja: Hanna Mokijewska, Magdalena Kotowska i Kajetan Buturlak (FEST promo)
Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Ośrodka Pamięć i Przyszłość oraz Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, fotos z filmu „Dziewczyny do wzięcia” Janusza Konradtiuka z 1972 roku, ze zbiorów Filmoteki Narodowej.
