Menu

Sztuka sąsiedztwa 2026. Forum kulturalnych działań lokalnych 

Sztuka sąsiedztwa 2026. Forum kulturalnych działań lokalnych 

Zapraszamy na piątą odsłonę jedynego w Polsce, otwartego wydarzenia poświęconego oddolnym i lokalnym działaniom artystycznym. Widzimy się 23 maja w Barbarze!  

Sztuka sąsiedztwa to coroczne wydarzenie, podczas którego poznajecie wyjątkowe osoby i kolektywy artystyczne. Ze sceny Barbary podzielą się swoimi historiami i doświadczeniem. Jak zawsze, Forum będzie otwarte dla wszystkich chętnych, żeby stało się platformą do jak najszerszej dyskusji o oddolnych działaniach artystycznych w Polsce. Żeby wziąć w nim udział, wystarczy wypełnić formularz.

Każdego roku Forum zmienia swoje oblicze, podobnie jak lokalne działania kulturalne. Tegoroczna edycja jest jednocześnie inauguracją projektu Sztuka spacerowania – miasto jako przestrzeń twórcza i odbywa się w formule jednodniowej nie jesienią, ale wiosną!

W sobotę, 23 maja, spotykamy się w samym sercu Wrocławia, czyli Barbarze – siedzibie Wrocławskiego Instytutu Kultury. Będziemy gościć przedstawicieli i przedstawicielki inicjatyw, które przyjadą do nas z całej Polski.

23 maja (sobota), Barbara, Świdnicka 8B

9:30 
Rejestracja uczestników_ek

10:00-10:15 
Przywitanie

10:15-11:30 
Prezentacje zaproszonych inicjatyw cz. I

11:30-11:50  
Przerwa kawowa

11:50-13:00 
Prezentacje zaproszonych inicjatyw cz. II

13:00-14:00  
Przerwa obiadowa

14:00-15:00 
Panel dyskusyjny I: Jak zacząć?

paneliści_stki: Centrum Światów jest Tutaj, Stowarzyszenie Pracownia Siostrzana, Serwis Galeria Pracownia, Dom Sztuki, Stowarzyszenie Nie z Tej Bajki

15:00-16:00  
Panel dyskusyjny II: Finansowanie działalności

paneliści_stki: Galeria ESKAEM, Galeria Mewka, Farby, Domkultury! Bydgoskie Przedmieści

⇝ Stowarzyszenie Pracownia Siostrzana, Wrocław

| FB | IG | Stowarzyszenie Pracownia Siostrzana, to kolektyw 5 twórczyń. Swoją siedzibę ma przy ul. Komandorskiej 147 i działa jako klub kultury dzięki uprzejmości Spółdzielni Mieszkaniowej Południe. Jest to miejsce inkluzywne oferujące warsztaty artystyczne tj. szycie, lepienie z gliny, kolaż, koraliki i wiele innych ciekawych zajęć, przy których można po prostu wspólnie pobyć. Raz w miesiącu odbywają się tu weekendowe wystawy, promujące młodych, początkujących artystów.

Klara Tomczak 

absolwentka Retoryki Stosowanej oraz dyplomantka kierunku Malarstwo na wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Na swojej drodze ma za sobą praktyki w Teatrze Sceny Plastycznej KUL Leszka Mądzika, czy praktyki w Izbie Drukarstwa w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN”.  Pracuje w szkole z dziećmi prowadząc zajęcia artystyczne. Obecnie przygotowuje pracę dyplomową pod kierunkiem prof. Michała Sikorskiego. Maluje o kobiecości, ciele i tym co niewygodne w tych przestrzeniach. Wraz z innymi twórczyniami współtworzy Stowarzyszenie Pracownia Siostrzana.

⇝ eskaem, Gdańsk

| WWW | FB | IG | eskaem to miejsce o kilku tożsamościach. To pracownia, w której projektuję kulturalne kwadraty, ale też galeria, punkt sąsiedzkich spotkań i jeden z dwóch domów kolektywnego czytanka (to nie jest czas na czytanie w samotności). 

Na 59 metrach kwadratowych w gdańskim Śródmieściu, tuż przy terenach postoczniowych, od 2020 roku udało mi się zorganizować ponad 50 wystaw. Do eskaem zapraszam osoby artystyczne z lokalnego podwórka, ale dbam też o to, by regularnie gościły tu osoby twórcze spoza Trójmiasta – dla wzajemnej wymiany perspektyw. Prowadzę to miejsce głównie z własnych środków, czasem wspierając się miejskimi dofinansowaniami, co pozwala mi na dużą swobodę w działaniu. 

eskaem stało się też bazą dla nieformalnej grupy Otwartych Kosynierów – wspólnie zrobiliśmy cztery święta ulicy, parę mniejszych akcji, a ostatnio udało nam się wygrać w budżecie obywatelskim projekt rozbruku naszej ulicy. 

Marek Rogala

Twórca eskaem, od kwadratów informujących o kulturze, po galerię eskaem – otwartą przestrzeń swojej pracowni. Jego pracą artystyczną jest zarówno tworzenie kolorowych kwadratów zachęcających do uczestnictwa w kulturze, jak i organizowanie wystaw, które stało się jego pasja (od roku 2020 w swojej pracowni gościł ponad 50 osób artystycznych). Jest związany ze społecznością lokalną ulicy Gdyńskich Kosynierów, z którą współtworzył święto 'Otwartych Kosynierów’ i dba o wspólną przestrzeń. Współorganizator Rajdu po alternatywnych miejscach sztuki w Gdańsku – Undergdańsk. Współtwórca inicjatywy czytelniczej polegającej na kolektywnym czytaniu „to nie jest czas na czytanie w samotności”. Działacz kolektywu Stocznia.Dzielnica. Aktualnie zawodowo realizuje się w Grid Arthub, gdzie współtworzy program i odpowiada za komunikację. Członek kolektywu współtworzącego Radio Ingrid. 

fot. Daria Lytvynenko
⇝ Dom Sztuki, Warszawa 

| WWW | FB | IG | Dom Sztuki to społeczny dom kultury, który od 2021 roku działa w stuletnim domu na warszawskim Grochowie. Prowadzi ogród spółdzielczy, inicjuje procesy artystyczne i rozwija Grochowskie Archiwum Społeczne. 

Dorian W. Widawski

Reżyseruje i prowadzi procesy artystyczno-społeczne. Współtworzył podkast Odsłuch społeczny, grupę teatralną 3kolektyw, a obecnie w Domu Sztuki odpowiada za program i współpracę. Jego teksty były publikowane w „Czasie Kultury”, „Dialogu”, „Krytyce Politycznej” i Magazynie „Szum”. W 2023 roku otrzymał stypendium artystyczne m.st. Warszawy, w 2024 roku został stypendystą KPO dla Kultury w dziedzinie teatru i laureatem Nagrody im. Tadeusza Mazowieckiego, a w 2025 roku został wyróżniony Warszawską Nagrodą Edukacji Kulturalnej. Wychowuje psa, odkrywa swoją djską stronę i stara się nie spieszyć.

fot. Adam Durjasz

Marta Palińska

Projektuje i realizuje działania społeczno-ekologiczne, także w Domu Sztuki. Współkuratorowała wystawę „Jakbym wdepnął do nieznanego miasta” (2024) stworzoną ze zbiorów Grochowskiego Archiwum Społecznego. Prowadziła audycje w newonce.radio, Radiu Kapitał i Radiu Zachód. Była twórczynią audioprzewodnika po żydowskich miejscach pamięci w rodzinnym Gubinie i współautorką aktywistycznego przewodnika po Karpatach, a także „Rewolucyjnej książki kucharskiej z przepisami na lepszą Polskę” (2022). Zawodowo związana z Greenpeace Polska.

⇝  Galeria Mewka, Gdańsk

| FB | IG | Fundacja Mewka to niezależna fundacja społeczno-kulturalna, która została założona przez Bartosha Zimniaka w 2018 roku w nadmorskiej dzielnicy Gdańsk-Nowy Port jako miejsce łączące sztukę, działania społeczne i lokalną społeczność. Była to przestrzeń spotkań, warsztatów, wystaw oraz oddolnych inicjatyw artystycznych i sąsiedzkich. Flagowym projektem sąsiedzkim stało się czerwcowe święto ulicy Bliskiej, które było dwudniową celebracją wakacji. Tworzyli ją przyjaciele MEWKI wraz z ekipą sąsiedzką. W ramach święta odbywały się liczne warsztaty, wystawy, koncerty uliczne oraz pokazy filmowe pod chmurką. 

Jednym z najważniejszych projektów artystycznych MEWKI była powołana przez Bartosha Zimniaka Portowa Rezydencja Artystyczna — program wspierający młode osoby artystyczne z Polski i zagranicy poprzez możliwość pracy twórczej, wymiany doświadczeń i prezentacji swoich projektów w przestrzeni Nowego Portu. W latach 2021-2025 Mewka gościła osoby artystyczne z Polski, Teneryfy, Hiszpanii, Francji oraz Ukrainy. Fundacja angażowała się również w działania związane z historią i tożsamością dzielnicy, współpracując z mieszkańcami oraz lokalnym środowiskiem kultury. Siłą napędową MEWKI była chęć budowy otwartej i przyjaznej przestrzeni opartej na współpracy, różnorodności i przekonaniu, że kultura może realnie wpływać na życie ludzi i rozwój lokalnej społeczności. 

Bartosh Zimniak

Artysta intermedialny, kurator oraz animator kultury wykorzystujący w swojej twórczości performance, instalacje, video-art oraz sztukę społecznie zaangażowaną. Porusza tematy związane z tożsamością, tradycją, przynależnością oraz zadaje pytania wokół szeroko rozumianego patriotyzmu i polskości. W 2013 roku ukończył kierunek Filozofia i Komunikacja Społeczna na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tytuł magisterski obronił na Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, na kierunku Intermedia. Założyciel i pomysłodawca Galerii Społecznie Zaangażowanej MEWKA, którą prowadził w latach 2018-2025 w nadmorskiej dzielnicy Gdańsk-Nowy Port, gdzie wraz z mieszkańcami, artystami i artystkami organizował: wystawy, warsztaty, koncerty oraz spotkania autorskie. Mimo wielu sukcesów na płaszczyźnie artystycznej, doświadczył poczucia porażki egzystencjalnej oraz wypalenia twórczego, które zmotywowało go do rozpoczęcia nowej drogi w rozwoju duchowym. Laureat polskich i zagranicznych projektów kulturalnych, m.in. Culture Moves Europe Kreatywna Europa, Turning The Tide, Stypendium Kulturalne Miasta Gdańska, Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Finalista 15. edycji Konkursu Artystyczna Podróż Hestii. 

fot. Beata Zięba
Centrum Światów Jest Tutaj, Przemyśl

| FB | Międzynarodowy projekt interdyscyplinarny w przestrzeni miejskiej Przemyśla. Kuratorki: Jadwiga Sawicka, Lila Kalinowska. Miejscem akcji jest Przemyśl; inspiracją – jego skomplikowana historia i równie złożona teraźniejszość. Chcemy o tym mówić językiem sztuki. Wierzymy, że problemy poruszane w każdej z odsłon są ważne w małej i dużej, lokalnej i globalnej skali. Utwierdza nas w tym przekonaniu odzew ze strony zapraszanych artystek_ów, ich zainteresowanie, prace, które powstają. Centrum jest/może być płynnym pojęciem. Jest tam, gdzie dzieją się ważne sprawy. Ta umowność ma szczególne znaczenie w kontekście położenia Przemyśla.

Miasto leżące obecnie przy granicy polsko-ukraińskiej, na przełomie XIX/ XX w. funkcjonowało pomiędzy dwoma silnymi ośrodkami kulturalnymi, Krakowem i Lwowem. Przemyśl to niegdyś ważne centrum życia kulturalnego i politycznego, w którym językiem inteligencji był język niemiecki, gdzie wychodziły liczne gazety i kwitło życie kulturalne. Odwołujemy się do historycznej wielokulturowości miasta (30% mieszkańców stanowili Żydzi, ok. 16% Ukraińcy). Zwracamy uwagę na kulturotwórczą rolę kobiet i wkład mniejszości w mitologizowaną przeszłość. Odnosimy się do teraźniejszości: braku perspektyw, pustoszenia miasta, nieufności w stosunku do ukraińskich sąsiadów.

Zapraszamy artystki i artystów otwartych na działania społeczne, zainteresowanych historią/pamięcią. Niewiele jest w naszym mieście inicjatyw, które podkreślałyby kobiecą aktywność intelektualną i społeczną. Praktycznie, nie było dotychczas żadnej, która mówiłaby o problemach społecznych używając do tego języka współczesnej sztuki. Ważna jest dla nas interdyscyplinarność naszego projektu i literackie inspiracje, które zamieszczamy w przewodnikach.

Jadwiga Sawicka

Ur.1959, artystka, nauczycielka akademicka (Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego), czasami kuratorka wystaw i projektów o interdyscyplinarnym charakterze. Tworzy obrazy, fotografie, obiekty, instalacje tekstowe, również w przestrzeni publicznej.  Brała udział w licznych wystawach problemowych w kraju i prezentacjach polskiej sztuki za granicą. Mieszka w Przemyślu.

Lila Kalinowska

Ur. 1981, artystka wizualna, scenografka, aktywistka, mieszkanka. Przemyśla, doktora sztuki. Zaangażowana w sprawy miasta i jego mieszkańców. Pracuje z pamięcią miejsca i własną. Ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie.

fot. M. Horwat
 Domkultury! Bydgoskie Przedmieście, Toruń

| WWW | FB | IG | Fundacja/Zespół prowadzi regularne działania społeczno-kulturalne od roku 2007. W Toruniu aktywna jest od roku 2008 (współpraca z domem dziecka Młody Las). Od roku 2014 po dziś dzień prowadzi tzw. Społeczny Dom Kultury na Bydgoskim Przedmieściu przy ul. Sienkiewicza 11, który skupia kilkuset stałych podopiecznych, generując rocznie kilkadziesiąt wydarzeń dla kilku tysięcy mieszkańców Torunia. Zespół to grupa animatorek i animatorów o szerokim wachlarzu zainteresowań i kompetencji. Malarki, muzycy, rzeźbiarki, antropolożki, kuratorki, artyści, artystki… To co ich łączy to doświadczenie w pracy z różnymi grupami, w tym z osobami ze szczególnymi potrzebami, otwartość na eksperyment i różnorodność, ale też nieustanne poszukiwanie ścieżek rozwoju osobistego i społecznego. Poza generowaniem oferty kulturalnej dla mieszkańców Bydgoskiego Przedmieścia, prowadzą świetlicę dla dzieci. Wierzą, że budowanie wspólnot przy wykorzystaniu animacji kulturalnej ma sens i może pozytywnie wpłynąć na niejeden życiorys. I mają na to dowody w postaci historii swoich „absolwentów”.

Marta Rogalska

Edukatorka, animatorka kultury, koordynatorka projektów. Od 15 lat współpracuje z organizacjami pozarządowymi (Fundacja Fabryka UTU, Fundacja Hydro-polis, Fundacja Pomarańczowy Cylinder), które wspiera w obszarze planowania i realizacji działań społecznych, animacyjnych, edukacyjnych, artystycznych. Zwykle zaangażowana w kilka projektów jednocześnie. Po pracy śpiewa pieśni tradycyjne w zespole Środa Kujawska i grywa na flecie w Toruńskiej Orkiestrze Improwizowanej. Realizuje też własne projekty artystyczne i edukacyjne. Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Prywatnie mama sześcioletniego Bruna, opiekunką psicy Jeny i kota Espiksa. 

Katarzyna Bukowska

Absolwentka kierunku Etnologia i Antropologia Kulturowa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Współprowadząca przestrzenie kulturotwórcze: DomKultury! Na Bydgoskim Przedmieściu oraz Spółdzielnię Socjalną KULTURHAUZ w Toruniu. Współorganizatorka, koordynatorka, pomysłodawczyni i uczestniczka licznych projektów kulturalnych i edukacyjnych w Polsce i za granicą (m.in. w: Armenii, Niemczech, Hiszpanii, Portugalii). W 2010 r. dołączyła do transdyscyplinarnego projektu „Dźwiękospacery / Soundwalks”, skupiony wokół badań pejzażu dźwiękowego i działań artystyczno-edukacyjnych. W 2024 roku, jako terapeutka dźwiękiem (kurs masażu dźwiękiem metodą Petera Hessa, kurs muzykoterapii z użyciem kamertonów i mis tybetańskich), nauczycielka jogi i techniczka masażystka, otworzyła własną firmę „W PEŁNI”. Na warsztatowo – edukacyjnej ścieżce łączy praktyki somatyczne, neuroplastyczne i oddechowe z doświadczeniami w dziedzinie sztuk wizualnych, tańca i muzyki.

Serwis Galeria Pracownia, Wrocław

| FB | IG | Galeria Serwis to przestrzeń artystyczna, prowadzona przez Kolektyw Zbiór. Powstała siłą rąk studenckich w marcu 2022 w miejscu, w którym, jak słyszeliśmy, był kiedyś sklep spożywczy, sklep z telewizorami, sklep z chemią domową no i serwis rowerowy. Jesienią 2025 z wrocławskich Gajowic galeria przeniosła się na ulicę św. Wincentego na Nadodrzu. Jest stałym miejscem pracy artystycznej członków kolektywu i przestrzenią cyklicznych wystaw i wydarzeń kulturalnych. W roku 2024 Serwis był laureatem programu OFF Space BWA Wrocław. 

Zuzanna Chęcińska   

(ur. 1998) absolwentka wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. Laureatka stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Graficzka, ilustratorka, artystka wizualna, twórczyni instalacji oraz obiektów malarskich. Członkini Kolektywu Zbiór. Współtwórczyni Galerii i Pracowni Serwis. 

Justyna Kazanecka  

(ur. 1998) absolwentka Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu. Twórczyni wizualna, graficzka i instruktorka grafiki warsztatowej oraz oczywiście kolektywna Serwisantka, okazjonalnie kuratorka. Najczęściej przebiera w słowach i przeplata je z obiektami. Entuzjastka bezsilnikowego ruchu dwukołowego i przedmiotów wydających dźwięki. 

Stowarzyszenie Kulturotwórcze Nie z Tej Bajki, Ostrowiec Świętokrzyski

| WWW | FB | Stowarzyszenie założyli w 2007 roku artyści i twórcy kultury, którzy po powrocie po studiach do rodzinnego miasta nie znaleźli dla siebie możliwości rozwoju i samorealizacji. W ramach stowarzyszenia podejmujemy działania artystyczne w przestrzeniach zdegradowanych, na nowo wracając do nich życie, a także zaniedbanej przestrzeni publicznej i poprzemysłowemu terenowi huty. Dostrzegając białe plamy lokalnej historii, przez projekty wykorzystujące historię mówioną, próbujemy krytycznie spojrzeć na oficjalną historię miasta i popularyzować wielokulturową i hutniczą przeszłość Ostrowca Św. 

Źródłem inspiracji i terenem naszych działań jest w dużej mierze postindustrialna przestrzeń dawnej Huty Ostrowiec. Najważniejszym w tym kontekście działaniem jest realizowany corocznie od 2007 roku happening „Kolacja na Hucie”, wynikający z chęci ożywienia terenu, który wymarł dla przemysłu i nadania mu nowego wymiaru – artystycznego, kulturalnego i społecznego. 

Wojtek Mazan   

Historyk sztuki, fotograf, aktywista pamięciowy. Lider Stowarzyszenia Kulturotwórczego Nie z tej Bajki. Autor książek fotograficznych „Szmul Muszkies. Fotograf profesjonalny” (2016) i „Modeks” (2018) oraz map „Tyle sztuki w całym mieście” (2017) i „Ostrowce (2025). Autor bloga „Żydowski Ostrowiec”. Obecnie pracuje w Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Fot. Pawel Keska

Farby, Poznań | FB | IG

Do zobaczenia!
Powrót do kalendarium
Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera, jeżeli chcesz wiedzieć o nadchodzących wydarzeniach we Wrocławskim Instytucie Kultury!