Praktyki Kultury. Rozmowy

W podcaście Praktyki Kultury rozmawiamy o aktywnościach i doświadczeniach osób działających w kulturze.

Wraz z zaproszonymi gościniami i gośćmi spotykamy się we wspólnej przestrzeni – tematów, wyzwań, problemów, interesujących czy zupełnie nowych i nieznanych zagadnień. W trakcie rozmów będziemy wspólnie uruchamiać wyobraźnię, by zastanawiać się, wymyślać i ćwiczyć to, jak kultura może się w przyszłości rozwijać i kształtować. 

Odcinek 17 | Badam, analizuję, komunikuję. O różnorodności osób starszych w kulturze – rozmowa z Martą Białek-Graczyk 

W drugiej w 2026 roku rozmowie w ramach „Praktyk Kultury” i bloku „Badam, analizuję i komunikuję” przyglądamy się grupie osób starszych – bardzo różnorodnej i zaangażowanej w aktywności twórcze, ale też obciążonej wieloma stereotypami odnoszącymi się do sposobów korzystania z kultury. Razem z Martą Białek-Graczyk, socjolożką i prezeską Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę”, sięgamy do badań i raportów związanych ze starzeniem się społeczeństwa oraz diagnozami na temat aktywności, nie tylko kulturalnych, osób po 60 roku życia. 

Omawiamy populacyjne i pokoleniowe zróżnicowanie osób, które zwyczajowo nazywamy „seniorami i seniorkami”, bez uwzględniania specyfiki wynikającej z płci, miejsca zamieszkania, sytuacji ekonomicznej czy aktywności zawodowej. Przywołujemy różne strategie działań instytucji i organizacji kultury w odpowiedzi na wyzwania współczesności – związane ze starzejącym się społeczeństwem. Rozmawiamy jak działa w grupie osób starszych szukanie sojuszników/-czek i ambasadorów/-ki swoich społeczności i spraw. 

Marta przywołuje wieloletnie doświadczenia pracy z inicjatywami odpowiadającymi na zdiagnozowane potrzeby osób starszych i realizowane jako Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”, w ścisłej współpracy z nimi. Mamy nadzieję, że będzie to dla Was inspirująca opowieść! Zapraszamy Was do dzielenia się swoimi komentarzami pod nagraniem oraz na naszych mediach społecznościowych. 

Odcinek 16 | Badam, analizuję, komunikuję. O segmentacji uczestników i uczestniczek w projektowaniu działań w kulturze – rozmowa z Katarzyną Lewandowską i Małgorzatą Zając

Pierwsza rozmowa w podcaście Praktyki Kultury w 2026 roku skupiona jest wokół możliwości czerpania informacji z danych i badań – przydatnych przy programowaniu wydarzeń kulturalnych oraz późniejszym ich promowaniu. Katarzyna Lewandowska i Małgorzata Zając, związane z Sekcją Badań Działu Promocji i Marketingu Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, opowiadają o swoich doświadczeniach oraz polecają sprawdzone metody przyglądania się raportom. Tłumaczą specyfikę segmentacji behawioralnej oraz wyniki „Ogólnopolskiej segmentacji uczestników kultury 2025”.  Przybliżają nam również zmiany w sposobach korzystania z kultury w ostatnich latach, które w raporcie opisane są bardzo wyczerpująco i mogą być dobrym startem do refleksji nad publiczności wydarzeń kulturalnych w naszych instytucjach i organizacjach.

Odwołując się do konkretnych przykładów staramy się osadzić badanie w praktyce programowej, komunikacyjnej i marketingowej, a także w mierzeniu się z typowymi wyzwaniami: ograniczonymi zasobami, konkurencją o uwagę odbiorców i odbiorczyń czy uzasadnianiem decyzji programowych. 

Odcinek 15 | Robię i jestem. O twórczym mówieniu o swojej pracy w kulturze – rozmowa z Magdaleną Kreis

Piętnasta, ostatnia w 2025 roku rozmowa związana jest z warsztatami twórczego mówienia o sobie, które Magdalena Kreis przeprowadziła już we współpracy z kilkoma instytucjami w Polsce. Zastanawiamy się wspólnie do czego jest nam potrzebna jako pracownicom i pracownikom pola kultury autorefleksja nad tym, czym się zajmujemy, w czym może nam ona pomóc i dlaczego znalezienie komfortowego sposobu na mówienie o sobie, może nam się przydać nie tylko w sytuacji wystąpień czy prezentacji.  

Wymieniamy się perspektywami na to, jak podejść do przedstawiania siebie, po jakie narzędzia sięgnąć, a także staramy się obalić mity związane z tym, czego osobie twórczej czy praktykującej kulturę „nie wypada”, kiedy mówi o swoich działaniach. 

Odcinek 14 | Zrozumieć, a nie wygrać. O świadomej komunikacji w pracy w kulturze – rozmowa z Anną Marią Sadowską i Weroniką Wardzyńską 

W czternastej rozmowie Praktyk Kultury spotykamy się przy stole w czwórkę! Dzień po warsztatach Anny Marii Sadowskiej i Weroniki Wardzyńskiej we Wrocławskim Instytucie Kultury zastanawiamy się wspólnie nad ważnymi dla nas cechami świadomej komunikacji, która sprawia, że praca w zespołach realizujących zadania z obszaru kultury, może być satysfakcjonująca, pełna jasnych punktów i mimo koniecznych kompromisów – iść do przodu. Urefleksyjniamy nasze podejście do uważnego słuchania i odbierania komunikatów oraz klarownego opisywania faktów, a także wyrażania naszych uczuć, potrzeb czy próśb. Tłumaczymy sobie najważniejsze pojęcia związane ze sposobem komunikacji – Porozumienia bez przemocy, opracowanego przez Marshalla Rosenberga. 

Odcinek 13 | Chcemy dobrze. O odpowiedzialności społecznej i środowiskowej w instytucjach kultury – rozmowa z Olgą Michalik 

Trzynasty podcast Praktyk Kultury to okazja do rozmowy z Olgą Michalik, muzeolożką i historyczką sztuki, która mentorsko pracuje z wieloma instytucjami kultury w Polsce, o społecznej i środowiskowej odpowiedzialności podmiotów kultury. Rozkładamy sobie w nim na czynniki pierwsze każdą z liter skrótu ESG (Environmental, Social, and Governance), który po latach kariery w biznesie, w końcu zaczyna być częściej stosowany w kulturze. Olga teorię obrazuje wieloma praktycznymi przykładami, zarówno z naszego rodzimego podwórka, jak i instytucji zagranicznych. Zastanawiamy się jak w oparciu o 17 celów zrównoważonego rozwoju możemy diagnozować wpływ instytucji kultury na otoczenie w wymiarze społecznym i środowiskowym, a także na co i na kogo oddziaływają nasze instytucje –  kto jest naszym interesariuszem i interesariuszkom. 

Odcinek 12 | Mów i pisz do mnie prosto. O zrozumiałej i skutecznej komunikacji w kulturze – rozmowa z Martą Śleziak 

W dwunastej rozmowie Praktyk Kultury zgłębiamy temat prostego języka oraz poznajemy działalność Pracowni Prostej Polszczyzny działającej przy Uniwersytecie Wrocławskim. Dyskutujemy o przydatności metody dla tekstów tworzonych przez kulturę – zarówno mocno nasyconych merytoryką, a także często metaforami i neologizmami tekstów kuratorskich, jak i treści informacyjnych i promocyjnych. Obalamy mity związane z prostym językiem i zachęcamy do próbowania z nim swojej przygody.  

Zapraszamy Was do dzielenia się swoimi komentarzami pod nagraniem oraz na naszych mediach społecznościowych. 

W odcinku rozmawiały: Anka Bieliz i Roma Pomianowska z Wrocławskiego Instytutu Kultury, a za jego montaż odpowiada Mikołaj Gawron. 

Odcinek 11 | Nie działa to na mnie dobrze. O treściach wrażliwych w kulturze – rozmowa z Justyną Mańkowską-Kaczmarek 

Jedenasta rozmowa Praktyk Kultury to spotkanie z doradzającą instytucjom i organizacjom kultury w obszarze treści wrażliwych, Justyną Mańkowska-Kaczmarek.  

Zaczynamy od pojęć, które w kontekście treści wrażliwych mogą nam być szczególnie przydatne, a następnie rozbrajamy sobie to, czym one właściwie są lub mogą być. Przyglądamy się temu, w kontakcie z jaimi odbiorcami i odbiorczyniami informowanie o nich będzie i dla nas i dla drugiej strony szczególnie komfortowe. Bardzo dużo rozmawiamy o obawach względem pracy z treściami wrażliwymi, dlatego radzimy jak przygotować się do rozpoznania i zdefiniowania potencjalnych triggerów znajdujących się w treściach utworów, wystaw, spektakli, książek, a także ich opisach, które udostępniamy publicznie.

Dyskutujemy o tym, jak zachować wolność twórczą, odwagę w poruszaniu trudnych tematów, a jednocześnie wspierać zdrowie psychiczne uczestniczek i uczestników naszych działań oraz budować wspólnie inkluzywną i bezpieczniejszą przestrzeń do odbioru kultury. Radzimy też jak zacząć pracę nad tym tematem i gdzie szukać wskazówek, skąd czerpać inspiracje! 

Odcinek 10 | Wszelkie dobra chętnie pozyskam. O fundraisingu w kulturze – rozmowa z Marią Ziębą 

Dziesiąty odcinek podcastu Praktyk Kultury to rozmowa z doświadczoną pasjonatką fundraisingu, Marią Ziębą – o pieniądzach! Wymieniałyśmy się wiedzą, jak mądrze i kreatywnie dywersyfikować pozyskiwanie dodatkowych środków finansowych na działalność kulturalną i artystyczną, nie opierając się wyłącznie na grantach czy stypendiach. Omówiłysmy wspólnie „fakty i mity” związane z definicją i rozumieniem fundraisingu, a także częste błędy w prowadzeniu przekazu rzeczniczego oraz współprac z partnerami.  

Wymieniamy wiele narzędzi, które z powodzeniem mogą być stosowane przez kadry kultury, nie tylko do zapewniania środków (finansowych, a także rzeczowych) na naszą działalność, lecz także pracy na rzecz wzmacniania sektora i rozwijania publiczności. Dzielimy się również źródłami wiedzy na temat konkretnych metod działania. 

Odcinek 9 | Uprzejmie i stanowczo. O asertywności w kontaktach z odbiorcami i odbiorczyniami kultury – rozmowa z Anną Urbańczyk 

W dziewiątym odcinku (pierwszym w 2025 roku!) podcastu Praktyk Kultury rozmawiamy o asertywności, z którą pracujemy codziennie w kontaktach z odbiorcami i odbiorczyniami naszych działań w środowisku kultury. Przyglądamy się naszym strategiami kontaktu oraz przyjrzymy się trudnościom, które mogą z takich a nie innych sposobów komunikowania wynikać. 

Rozmawiamy z Anną Urbańczyk, kulturoznawczynią, trenerką, coacherką, której specjalizacją trenerską są warsztaty z asertywności, która przez dziewiętnaście lat związana była z gdańską kulturą (Gdański Archipelag Kultury/Międzynarodowy Festiwal Teatrów Plenerowych i Ulicznych „Feta”, Instytut Kultury Miejskiej) i zebrała mnóstwo doświadczeń oraz sytuacji, które w trakcie opowieści przywołuje. 

Zadajemy sobie sporo pytań. Jak często pracownicy i pracowniczki kultury spełniają niezwiązane z bieżącym wydarzeniem czy projektem prośby i wymagania odbiorców/czyń i w którym momencie narusza to ich granice? Co możemy robić, kiedy nasze siedziby stają się miejscem do znalezienia ciepłego schronienia, także wśród osób nadużywających używek czy w kryzysie bezdomności? Kiedy powinniśmy poprosić o pomoc – inne osoby z naszej organizacji lub służby porządkowe? Jak możemy całymi zespołami pracować nad zasadami, które pozwolą i naszym odbiorcom i odbiorczyniom zrozumieć jaka jest nasza rola, a co już nią nie jest oraz nam – czuć się bezpiecznie w naszym miejscu pracy? Mamy nadzieję, że podawane przez nas przykłady z życia codziennego, pomogą i Wam odpowiedzieć sobie na dylematy pracowników i pracownic instytucji oraz organizacji kultury. 

Odcinek 8 | Gdzie, z kim i po co chcę tworzyć? Wstęp do świadomego budowania artystycznej ścieżki zawodowej – rozmowa z Kamą Wróbel 

W ósmym, specjalnym odcinku podcastu Praktyk Kultury rozmawiamy w nawiązaniu do realizowanego przez Wrocławski Instytut Kultury projektu „Praktyki Twórcze. Cyklu szkoleń i konsultacji wraz z mentoringiem dla osób twórczych z Wrocławia i Dolnego Śląska”, z Kamą Wróbel, współtwórczynią cyklu.  

Dyskutujemy o kompetencjach, które warto zdobywać i ćwiczyć, już na etapie studiów, by sprofesjonalizować swoją twórczą aktywność. Staramy się uporządkować możliwe ścieżki artystycznej kariery, którymi podążać mogą zarówno osoby zawodowo zajmujące się twórczością, jak i pasjonaci/tki, którzy/re postanawiają zmienić swoją zawodową drogę. Słuchamy o doświadczeniach z wieloletniej pracy edukacyjnej nad rozwojem twórczości artystów i artystek oraz poznajemy różne strategie na rozwój w polu niezależnym, aukcyjnym, wystawienniczym czy edukacyjnym. Dowiadujemy się też, jak cel, świadomość sektora artystycznego, organizacja pracy własnej i podejmowane aktywności pozaartystyczne mogą przyczynić się do bycia świadomym artystą i artystką. 

Projekt „Praktyki Kultury” realizowany był przez Wrocławski Instytut Kultury dzięki dofinansowaniu z funduszy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności: program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.

Odcinek 7 | Zapytaj mnie, zapytaj czy… mam pomysł. O kreatywności w zespołach w kulturze – rozmowa z Sylwią Hull-Wosiek  

W siódmym odcinku podcastu Praktyk Kultury skupiamy się na pracy z kreatywnością – własną oraz zespołów, w których działamy w środowisku kultury. Definiujemy i rozbrajamy nasze wyobrażenia związane z byciem lub niebyciem osobą kreatywną, a także wymieniamy wiele praktycznych narzędzi do pobudzania twórczego myślenia. 

Rozmawiamy z Sylwią Hull-Wosiek – head of consulting Concordia Design, Creativity Thinking Designer, trenerką biznesu, konsultantką, pedagożką i coachem. Pracując w Concordia Design stworzyła autorską metodę Creativity Thinking, która jest efektem wieloletnich doświadczeń, refleksji i pracy projektowej w oparciu o techniki kreatywne, design thinking i praktykę HR.  

Dyskutujemy o rolach osób o odmiennych kompetencjach i zdolnościach twórczych w procesach kreatywnych, które mogą na różnych etapach wzmacniać lub osłabiać przeprowadzane działania – najważniejsze, by mieć tej różnorodności świadomość i potrafić ją rozpoznać oraz umiejętnie kierować dynamiką interakcji. Wymieniamy się praktykami i narzędziami do uruchamiania i rozwijania technik twórczego myślenia, zarówno w kontekście pracy własnej i przede wszystkim – pracy w zespołach.  

Odcinek 6 | Można to: przejść, przegadać lub przemilczeć, wyprzeć. O stresie w pracy w kulturze – rozmowa z Urszulą Andruszko 

W szóstym odcinku podcastu Praktyk Kultury staramy się uporządkować i rozbroić rodzaje, przyczyny, objawy i konsekwencje stresu, jaki może nam towarzyszyć w pracy w kulturze.  

Naszą rozmówczynią jest Urszula Andruszko – psycholożka, psychoterapeutka w trakcie szkolenia, trenerka antydyskryminacyjna, która od wielu lat jest związana z życiem kulturalnym Wrocławia jako organizatorka i uczestniczka koncertów DIY.  

W trakcie rozmowy przyglądamy się sposobom rozpoznawania źródeł i sygnałów stresu u siebie i innych, a także dowiadujemy się, jak nasz organizm reaguje na stres i po czym możemy to poznać – na poziomie fizjologicznym oraz w obszarze uczuć i zachowań. Poza tym omawiamy techniki radzenia sobie ze stresem – te, które możemy stosować indywidualnie i w zespole, ale też zastanawiamy się, na jakie sytuacje stresowe mamy wpływ, a na które nie.  

Odcinek 5 | Chcę Ci powiedzieć coś… i się dogadać. O komunikacji zespołowej w kulturze – rozmowa z Izabelą Meyzą 

Piąty podkast „Praktyk Kultury” to okazja do pogłębienia tematu komunikacji w pracy projektowej czy zespołowej – zarówno w większych, jak i mniejszych grupach. 

W rozmowie z Izą Meyzą, trenerką komunikacji i mediatorką działającą w oparciu o założenia „komunikacji bez przemocy” Marshalla Rosenberga, która na stałe współpracuje m.in. z Fundacją Szkoła z Klasą oraz Fundacją Nowej Wspólnoty, pochylamy się nad trudną sztuką feedbacku.  

O udzielaniu komunikacji zwrotnej dyskutujemy w kontekście codziennej pracy z różnorodnymi osobami – czy to o innym doświadczeniu kultury organizacyjnej, czy o innej wrażliwości, czy też z zupełnie innym podejściem do pracy w kulturze. Wychodzimy od uniwersalnych potrzeb, które mogą nam pomóc w zrozumieniu innych pracowników i pracownic, a także pochylamy się nad wyłuskaniem istoty informacji zwrotnej – jej „definicji”, celów i efektów, jakie może dać regularne jej używanie w komunikacji z innymi.  

Iza opowiada Ance Bieliz i Romie Pomianowskiej o stosowanym przez siebie modelu, który poleca modyfikować i ćwiczyć w zależności od własnych potrzeb i realiów, a także zachęca przede wszystkim do szczerej i dobrej, opartej na faktach, ale i uczuciach, komunikacji. 

Odcinek 4 | AAA zespół potrzebny od zaraz!​​​​​​​ O grupowym działaniu w kulturze – rozmowa z Karoliną Mróz

Czwartą rozmową „Praktyk Kultury” rozpoczynamy nowy obszar tematyczny, w którym przyglądamy się kompetencjom w zespołach oraz procesom grupowym, które w pracy przy zadaniach czy projektach powinny zostać przeprowadzone, by procentować dobrym „workflow” w przyszłości. 

Z Karoliną Mróz –program managerką, facylitatorką, mentorką NGO i trenerką w branży IT –dyskutujemy o dynamice zespołów oraz ich cyklu rozwoju, skupiając się na kluczowych dla ich efektywności procesach. Wspólnie zastanawiamy się, co decyduje o bezpieczeństwie psychologicznym grupy osób ze sobą współpracujących oraz dlaczego wielokrotne powracanie do celu naszego działania i przyświecających nam w jego realizacji wartości jest ważne, by utrzymać motywację pracy. Nie szukamy idealnego modelu zarządzania, lecz adekwatnych do potrzeb członków i członkiń praktycznych narzędzi, które pomagają usprawnić działania decyzyjne czy etap delegowania zadań.  

ALE nie tylko o technikach jest to rozmowa, a przede wszystkim o relacjach – znajdywaniu przestrzeni do rozmowy, feedbacku czy wypowiedzenia swoich potrzeb związanych z realizacją wspólnego działania. A także o tym, jak wiele kompetencji społecznych oraz elastyczności powinna mieścić w sobie osoba liderująca zespołom czy procesom, by sprawnie radzić sobie z pojawiającymi się, jak to w życiu, trudnościami wynikającymi z „czynników ludzkich”. 

W odcinku znajdziecie wiele konkretnych narzędzi czy źródeł wiedzy – zarówno dla zespołów dopiero próbujących swoich sił w nowych modelach zarządzania pracą, jak i tych, które mają bardzo dojrzałą kulturę organizacyjną pracy.  

Odcinek 3 | Wiem i umiem, więc JESTEM! O budowaniu wizerunku i marki osobistej w kulturze – rozmowa z Michałem Zalewskim (Dobrze Powiedziane)​​​​​​​ 

Trzecia rozmowa „Praktyk Kultury” to rozważania o motywacjach, wyzwaniach czy trudnościach jakie związane są z rozpoczynaniem przygody albo regularnym jej kontynuowaniu w zakresie budowania swojego wizerunku jako aktywnego w kulturze oraz działaniach twórczych eksperta/ekspertki. 

Anka Bieliz i Roma Pomianowska dyskutują z Michałem Zalewskim (marka: Dobrze Powiedziane), specjalistą od komunikacji i zarządzania informacją z wieloletnim doświadczeniem pracy w instytucjach kultury, jak zacząć opowiadać o sobie publicznie tak, by było to komfortowe i autentyczne, lecz również skuteczne. Zastanawiamy się, jak się do tego w kilku krokach przygotować, jakie materiały o sobie zgromadzić i dlaczego początki są najważniejsze, jeśli już podejmujemy decyzję, że chcemy budować swoją markę jako specjalistów i specjalistek w kulturze. Mówimy dużo o wstydzie, wypaleniu autopromocją, zmęczeniu social mediami, ale wnosimy tez mnóstwo nadziei i argumentów „za” dla tych nieprzekonanych. Intensywnie szukamy też rozwiązań dla osób, które wierzą i chcą praktykować tylko tradycyjne, „analogowe” formy autopromocji! 

Wszystko to w kontekście różnorodnych aktywności w środowisku kultury – koordynacyjnych, produkcyjnych, marketingowych czy twórczych – którymi powinniśmy i powinnyśmy chcieć i umieć się chwalić.  

Odcinek 2 | A może AI mi pomoże? O narzędziach sztucznej inteligencji w kulturze – rozmowa z Filipem Jędruchem

Drugi odcinek podcastu Praktyk Kultury to gęsta od nazw narzędzi i aplikacji rozmowa Anki Bieliz i Romy Pomianowskiej z Wrocławskiego Instytutu Kultury z Filipem Jędruchem – dziennikarzem radiowym i specjalistą ds. komunikacji oraz nowych technologii w organizacjach pozarządowych, który od dawna „oddziela ziarna od plew” w eksperckim zespole Sektora 3.0. W rozmowie przyglądamy się wspólnie nowinkom na dynamicznym, pełnym wzlotów i upadków, rynku aplikacji, które moga być przydatne w pracy w kulturze . Szczególną uwagę poświęcamy temu, jak naszą codzienną pracę możemy z pomocą konkretnych narzędzi usprawnić – czy to przez eliminację czynności, które nadmiernie pochłaniają nam czas, czy też poprzez „podkręcanie” naszego kreatywnego myślenia i działania. Dzielimy się też naszymi obawami i omawiamy ciemniejszą stronę AI, na którą również należy być uważną/ym.

Odcinek 1 | Czym ja się właściwie zajmuję? O kompetencjach w kulturze – rozmowa z Ulą Buyuly 

W pierwszym odcinku podcastu Praktyk Kultury Anka Bieliz i Roma Pomianowska z Wrocławskiego Instytutu Kultury rozmawiają z Ulą Buyuly – edukatorką i badaczką kompetencji kumulowanych, związaną z Pracownią Artist in Bloom. Zaczynamy od teorii, by przyjrzeć się kompetencjom własnym osób pracujących w polu kultury. Omawiamy sposoby ich diagnozowania, metody doskonalenia i postrzeganie konkretnych kompetencji w kontekście wyzwań otaczającej nas rzeczywistości. Rozmawiamy o budowaniu w oparciu o nie naszego wizerunku jako osób profesjonalnych i uzbrojonych w umiejętności kluczowe w przyszłości. 

W odcinkach rozmawiają: Anka Bieliz i Roma Pomianowska

Za montaż odpowiadają: Kamil Wrona i Mikołaj Gawron

Promocją Praktyk Kultury zajmuje się Weronika Fudała