Wrocław od zawsze przyciągał ludzi pełnych pasji, chęci do działania i zmieniania rzeczywistości. Nic dziwnego, że na przestrzeni lat zainteresowanie tematem spaceru jako formą animacji osiedlowej zyskało ogromną popularność i rzeszę wiernych odbiorców. Właśnie dlatego w 2024 roku postanowiliśmy wyjść naprzeciw potrzebą mieszkańców i mieszkanek Wrocławia, tworząc inicjatywę Szkoła Sąsiedzkich Spacerów.
W czerwcu 2024 roku wystartowaliśmy z pierwszą edycją kursu dla lokalnych aktywistów i aktywistek Szkoła Sąsiedzkich Spacerów. Dla uczestników i uczestniczek przygotowaliśmy cykl warsztatów i szkoleń, mających przeprowadzić ich przez cały proces tworzenia tego typu aktywności – od momentu planowania po właściwe przeprowadzanie spaceru.
Część szkoleniową rozpoczęły trzy zajęcia warsztatowe odbywające się w czerwcowe soboty. Cykl zakończyliśmy
w niedzielę, 30 czerwca, kiedy to pod czujnym okiem tutorów i tutorek: Ewy Pluty, Szymona Maraszewskiego, Macieja Czarneckiego i Alberta Miścioraka, uczestnicy i uczestniczki szkoleń przygotowywały swoje własne spacery po wybranych osiedlach Wrocławia.
Na początku sierpnia ruszyliśmy na wizytę studyjną do Gdańska, do Instytutu Kultury Miejskiej. Tam dowiedzieliśmy się w jaki sposób działają i współpracują ze sobą lokalni przewodnicy i przewodniczki. Następnym krokiem w naszej wędrówce było zorganizowanie 12 unikatowych, autorskich spacerów po najciekawszych miejskich zakątkach.
Na jesień zaplanowaliśmy cykl otwartych wykładów, które przeprowadziły nas przez spacerowe ABC: od historii tej aktywności, aż po wskazówki, jak podróżować po wrocławskiej architekturze. O rozmaitych ideach spacerowania oraz urbanistyce i architekturze wrocławskich osiedli opowiadali spacerowi przewodnicy: Agnieszka Tomaszewicz, Piotr Jakub Fereński, Magdalena Matysek-Imielińska i Łukasz Medeksza. Wszystkie wykłady obejrzeć można na naszych kanałach na Facebooku i YouTubie!
Finałem projektu była e-publikacja, w której zebrane zostały najciekawsze spostrzeżenia, refleksje i praktyczne wskazówki, jak przygotować i poprowadzić osiedlowy spacer. Absolwenci Szkoły otrzymali zaświadczenia, z którymi wyruszyli w dalszą drogę ku samodzielnemu przeprowadzaniu lokalnych inicjatyw.
Poznaj szczegółowy plan i tematy zajęć
1. Chcę zrobić spacer – jak się za to zabrać?
Pierwsze szkolenie było poświęcone zagadnieniom związanym z pozyskiwaniem materiałów i informacji, na podstawie których można zacząć układać spacerową trasę. Chodzi więc m.in. o umiejętności w zakresie prowadzenia researchu historycznego, architektonicznego czy przyrodniczego. Rozmawialiśmy zarówno o metodach poszukiwania informacji, jak i o możliwości pozyskania opowieści bezpośrednio od mieszkańców, czyli o prowadzeniu prostych wywiadów.
2. Chcę zrobić spacer – którędy iść?
Ile powinien trwać spacer? Ile kilometrów powinna pokonać spacerująca grupa? Którędy iść, aby nie zanudzić? To podstawowe pytania, przed którymi staje każdy osiedlowy przewodnik i przewodniczka. Logistyka trasy jest kluczem do sukcesu oprowadzania. Uczestnicy i uczestniczki zapoznali się z zagadnieniami związanymi z miejską topografią, określaniem optymalnych odległości, dostosowywaniem tras do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
3. Chcę zrobić spacer – z kim iść?
Nie warto spacerować w próżni – istnieje duże prawdopodobieństwo, że w naszej okolicy odnaleźć można wiele osób i podmiotów chętnych do współpracy w zakresie organizacji osiedlowych i miejskich oprowadzań. Podczas szkolenia poznaliśmy sprawdzone metody na poszukiwanie parterów, prowadzenie rozmów o współpracy i przyczynianie się do dalszego rozwoju osiedlowych potencjałów.
4. Chcę zrobić spacer – jak opowiadać?
Warsztaty zostały poświęcone kluczowej dla spacerów kwestii – opowieściom. Nawet najciekawsza trasa z mnóstwem interesujących historii nie zafascynuje odbiorców, jeśli nie ubierzemy jej w przekonującą opowieść, w dodatku snutą w odpowiedni sposób. Podczas szkolenia nauczyliśmy się podstaw storytellingu, a także poznaliśmy najważniejsze zasady dobrych wystąpień publicznych.
5. Chcę zrobić spacer – jak go wypromować?
Jak pisać o spacerze? Jak zaplanować jego promocję tak, aby była efektywna? Podczas szkolenia dowiedzieliśmy się, w jaki sposób budować komunikaty odpowiednie dla naszej grupy odbiorców. Małe, sąsiedzkie społeczności, lokalne instytucje czy media – każdy wymaga trochę innego języka. Użycie odpowiedniego słownictwa i kreatywne podejście do promocji w mediach społecznościowych często odpowiada za sukces działania. Zastanawialiśmy się, jak stosować narzędzia internetowe, które pomagają w wypromowaniu działań, ale również metody „analogowego”, bezpośredniego dotarcia do odbiorców i potencjalnych uczestników spacerów.
6. Spacer jako doświadczenie
Spacer to również bycie w przestrzeni złożonej z kolorów, dźwięków, zapachów i oczywiście miejskiej przyrody. Razem z uczestnikami wyszliśmy na nadodrzańskie skwery, place i podwórka, skupiając się na doświadczaniu przestrzeni i budowaniu relacji z otoczeniem. Nauczyliśmy się „czytać” przyrodę w kontekście opowiadania historii o budynkach i miejscach. Sprawdziliśmy, gdzie rosną chwasty, a gdzie powstały nasadzenia, a gdzie oba te światy zupełnie się wymieszały i o czym nam to może opowiadać.
7. Spacerowy savoir vivre
Ostatnie spotkanie warsztatowe poświęciliśmy na opracowanie katalogu dobrych spacerowych praktyk. Zastanawialiśmy się, co sprzyja budowaniu dobrej atmosfery podczas spaceru, a co w tym nie pomaga. Jakie problemy można napotkać podczas spaceru? Jak prowadzić oprowadzanie, by nie zakłócić miru i spokoju lokalnej społeczności?
