Od kwietnia do września 2026 roku Wrocławski Instytut Kultury realizuje na podwórku Ruska 46 proces międzypokoleniowej współpracy twórczej, angażujący osoby, organizacje i instytucje na co dzień związane z tym miejscem. Partnerem projektu będzie The Klub Solitaer e.V. z Chemnitz – organizacja doświadczona w pracy z przestrzeniami wspólnymi, społecznościami lokalnymi i metodami community design, która wesprze WIK w projektowaniu i facylitowaniu działań.
Ruska 46 to nie tylko adres, ale złożony miejski mikroświat: podwórko skupiające pracownie artystyczne, organizacje społeczne, instytucje kultury, rzemieślników, migrantów, mieszkańców i codziennych użytkowników. W projekcie stanie się ono laboratorium działań kulturalno-animacyjnych – miejscem, w którym różne doświadczenia, języki, pokolenia i potrzeby spotkają się we wspólnej pracy nad relacjami i pamięcią miejsca.
Działania rozpoczną się od rozpoznania potrzeb podwórka, prowadzonego przez WIK i The Klub Solitaer we współpracy z lokalnymi partnerami. Rozmowy z mieszkańcami, użytkownikami i organizacjami pozwolą lepiej zrozumieć codzienne funkcjonowanie Ruskiej 46, jej potencjały, napięcia i potrzeby. Wyniki tego etapu staną się podstawą do uruchomienia trzech Pracowni Wspólnoty – zespołów roboczych prowadzonych przez duety złożone z osób twórczych oraz przedstawicieli organizacji i społeczności mniejszościowych obecnych na podwórku.
- Pracownia Mikro-zmiany – tworzona przez Fundację Ukraina i IP Group – przygotuje niewielką interwencję przestrzenną: otwartą instalację artystyczną, która będzie sprzyjać codziennym spotkaniom, zatrzymaniu się i budowaniu sąsiedzkich więzi,
- Pracownia Wielogłosu – tworzona przez Związek Karaimów Polskich i GUA Collective – stworzy miniarchiwum społeczności Ruska 46, zbierając fotografie, opowieści i osobiste historie osób związanych z tym miejscem,
- Pracownia Interakcji – tworzona przez Otwarte Pracowni Plastyczne i Fundację Za Wolność Waszą i Naszą – zaprojektuje działanie międzypokoleniowe i międzykulturowe, oparte na wspólnej pracy manualnej, rozmowie i współtworzeniu.
Każda z pracowni będzie działała metodami warsztatowymi: poprzez otwarte spotkania, testowanie pomysłów i współpracę z osobami w różnym wieku. Wypracowane koncepcje zostaną sprawdzone w praktyce podczas działań z lokalną społecznością, tak aby nie były jedynie artystycznymi gestami, lecz odpowiedzią na realny sposób życia i korzystania z podwórka.
Kulminacją projektu będzie otwarty finał „Sztama. Happening wspólnot sąsiedzkich”, zaplanowany na 25 września 2026 roku, w ostatnim dniu Placemaking Europe Week – celebracja podwórkowej społeczności i publiczne podsumowanie procesu współpracy w jednym. W programie znajdą się m.in. performance towarzyszący odsłonięciu instalacji Pracowni Mikrozmian, premiera zina i prezentacja fotografii Pracowni Wielogłosu na ścianach wewnętrznych podwórka oraz wspólne tworzenie patchworkowej tkaniny Pracowni Interakcji, która stanie się obrusem dla sąsiedzkiej kolacji.
Finał dopełnią stół sąsiedzki i otwarta kolacja z potrawami różnych kultur obecnych na Ruskiej 46, a także koncert dziecięcego chóru ukraińskiego Kapusta Band oraz Michała Kuliczenko i Karoliny Matuszkiewicz, wykonujących pieśni karaimskie, ukraińskie i łemkowskie. Dzięki temu wydarzenie połączy wymiar artystyczny, społeczny i wspólnotowy – nie jako jednorazowy festyn, lecz jako efekt kilkumiesięcznej pracy nad relacjami, widzialnością i współodpowiedzialnością za miejsce.
Założeniem projektu jest wzmocnienie społeczność Ruskiej 46 poprzez wspólnotowy proces, w którym twórcy, organizacje społeczne, migranci, mieszkańcy i rzemieślnicy wypracują działania odpowiadające na potrzeby tworzonej przez nich sieci i przestrzeni, której są współgospodarzami. Udział partnera zagranicznego wprowadzi do rozmowy europejską perspektywę pracy z przestrzeniami wspólnymi i poszerzy lokalne doświadczenie o praktyki rozwijane w Chemnitz, Europejskiej Stolicy Kultury 2025.
Po zakończeniu działań WIK i The Klub Solitaer przygotują podsumowanie oraz rekomendacje dotyczące dalszego rozwijania inicjatyw wypracowanych w ramach Pracowni Wspólnoty. Dzięki temu projekt nie zakończy się wraz z finałem, lecz pozostawi po sobie narzędzia, relacje i pomysły, które będą mogły wzmacniać Ruską 46 także w kolejnych działaniach.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury SYNERGIE. Edycja 2026.
