„Znikające Miasto” to główny temat serii wykładów oraz spotkań organizowanych w Barbarze. W ramach tych wydarzeń, uczestnicy dzielą się swoją wiedzą i doświadczeniami na temat stopniowego zanikania różnych elementów przestrzeni Wrocławia. Chodzi tu zarówno o historyczne budynki, jak i obiekty handlowe, przemysłowe czy też miejsca rekreacji i wypoczynku, a także zjawiska społeczne i kulturowe.
Za nami dziesiątki spotkań – wykłady odbywają się regularnie od 2023 roku. Wciąż szukamy nowych i nieoczywistych opowieści i historii związanych ze znikaniem miasta. Szczególnie interesują nas przemiany, które dokonały się we Wrocławiu po 1945 roku. „Zniknięcia” wiążemy m.in. z procesami politycznymi, ekonomicznymi i społecznymi, z odgórnymi decyzjami i oddolną presją, powolną zmianą stylów życia i nagłymi przemianami.
Jakie tematy zrealizowaliśmy do tej pory? (rozwiń, aby zobaczyć listę)
- Znikające budynki Wrocławia – co straciliśmy wraz z nimi?
- Życie nieużytków, czyli jak przyroda przejmuje znikające miasto
- „Nigdy nie będzie już takiego lata” – wykład o znikających miejscach rekreacji
- Tego już nie zjecie! Wykład o znikającej gastronomii Wrocławia
- Brokat, wolność i swoboda. Wykład o queerowej przeszłości Wrocławia
- Tym już nie pojedziecie! Wykład o znikającej komunikacji miejskiej
- Kultura, której już nie mamy. Wykład o znikających instytucjach kultury
- To gdzieś stało, czyli znikające pomniki i figury Wrocławia
- Gdzie już nie pomieszkamy? Wykład o znikającej architekturze mieszkaniowej
- Tam się bywało! Wykład o znikających dancingach, balach i rautach
- Czy warto było szaleć tak? Wykład o znikającej wrocławskiej kontrkulturze
- Seans odwołany! Wykład o znikających wrocławskich kinach
Do tego zorganizowaliśmy 11 wykładów poświęconych historii wrocławskich placów (rozwiń, aby zobaczyć listę):
- Legionów
O znikaniu opowiadaliśmy również idąc szlakiem powojennych dziesięcioleci (rozwiń, aby zobaczyć listę)
Dwukrotnie prześledziliśmy najważniejsze znikania w latach:
- 1940-1949
Tematykę poruszaną podczas wykładów rozwijaliśmy podczas wydarzeń specjalnych (rozwiń, aby zobaczyć listę)
- warsztatów “Niekochane, niepotrzebne i pechowe budynki – życiorysy prawdziwe i alternatywne”
- warsztatów “Znikająca komunikacja miejska na mapie”
- specjalnego pokazu filmu „Pętla: Film jako zapis nieistniejącego miasta”,
- warsztatów z tworzenia cyfrowych kolaży „Wycięte z miasta”,
- grupowego biegu i wycieczki rowerowej szlakami „znikniętego”
- Dyskusji “Znikające dziedzictwo – rozmowa o ochronie młodej architektury”
W 2024 roku zrealizowaliśmy cykl warsztatów i hackathon projektowy poświęcony Mapie Znikającego Miasta.
Ich efektem były innowacyjne koncepcje dla wizualizacji danych o znikaniu miasta. Więcej o tym działaniu przeczytasz na stronie Znikające miasto | Hackathon projektowy: „Jak pokazać znikanie?” . Zobacz też relację wideo z realizacji wydarzeń -> LINK
Mapa znikającego Wrocławia
Cała ta wymiana informacji i rozmów zaowocowała pomysłem na stworzenie mapy znikającego Wrocławia. Stanowić ma ona swoistą dokumentację przemian, które zachodzą w przestrzeni miasta. Jej celem jest archiwizacja i utrwalanie informacji na temat miejsc, które ulegają przekształceniom lub całkowitemu zniknięciu.
Cała inicjatywa ma na celu nie tylko dokumentowanie przemian zachodzących w mieście, ale także tworzenie przestrzeni do wymiany wiedzy, dyskusji i refleksji na temat historii, kultury oraz przyszłości miasta.
Jeżeli na hasło „znikające budynki” zapala Wam się lampka i w swojej głowie widzicie przykład potencjalnego kandydata na mapie, macie możliwość podzielenia się swoim odkryciem pod adresem e-mailowym: barbara@instytutkultury.pl
Zobaczcie, jakie miejsca do tej pory zdołaliśmy zaznaczyć na mapie!
Informacji o kolejnych wydarzeniach z cyklu Znikające miasto szukajcie w Barbarze, na naszej stronie internetowej, Facebooku i Instagramie.
Twoja opowieść na scenie Barbary – dołącz do cyklu „Znikające miasto”
W 2025 roku w Barbarze ogłosiliśmy open call na propozycje wykładów w ramach cyklu „Znikające miasto”. Zaprosiliśmy osoby, które chcą podzielić się swoją wiedzą o najnowszej historii Wrocławia, zarówno badaczy i badaczki z uczelni, jak i pasjonatów i pasjonatki.
Niemal wszyscy, którzy zgłosili swoje pomysły, stanęli na scenie i podzielili się z publicznością swoimi unikalnymi spojrzeniami na miasto. Do tej pory zrealizowaliśmy m.in. takie tematy jak znikające fortyfikacje Wrocławia, historie placu, który nigdy nie powstał, Pola Stawowe, dziedzictwo epidemii czarnej ospy czy też znikające apteki. Opowiadaliśmy też o przemianach al. Hallera oraz o żeńskich klasztorach, które powoli zacierają się z miejskiego krajobrazu.
Teraz startuje kolejna odsłona open calla, pod hasłem „Urban legend”. To przestrzeń do własnych interpretacji. Miejskie legendy, ważne miejsca czy zjawiska, które zasługują na specjalne miejsce w pamięci miasta. Przeczytaj więcej o niej na: Znikające miasto open call #2: Urban legend
Osoby, z którymi współpracowaliśmy przy organizacji wydarzeń z cyklu Znikające miasto:
Aleksandra Abramik, Anka Bieliz, Iwona Bińkowska, Natalia Bobryk-Mauer, Piotr Buśko, Agata Chmielowska, Maciej Czarnecki, Aleksandra Czupkiewicz, Michał Duda, Rafał Eysymontt, Agata Gabiś, Anna Gańko, Joanna Hytrek-Hryciuk, Jan Jerzmański, Iwona Kałuża, Emilia Kiecko, Maciej Kielar, Joanna Klima, Stanisław Kolouszek, Tomasz Kosmalski, Maciej Kruszyna, Wojciech Kucharski, Marek Kuchciak, Joanna Lamparska, Anna Lewińska, Piotr Lis, Dominika Łabądź, Mateusz Magda, Grzegorz Majcher, Joanna Majczyk, Mieczysław Michalak, Tomasz Mikołajczak, Magda Milert, Albert Miściorak, Lech Moliński, Adam Pacholak, Mateusz Parużyński, Maciej Piasecki, Ewa Pluta, Aleksandra Podlejska, Anna Podrez, Zofia Reznik, Urszula Rybicka, Tomasz Rybka, Jerzy Serafin, Tomasz Sielicki, Mikołaj Smoleński, Beata Stobiecka, Joanna Synowiec, Barbara Szczepańska, Julia Szot, Daniela Szymczak, Agnieszka Tomaszewicz, Alan Weiss, Maciej Wlazło, Łukasz Wojciechowski, Krzysztof Ziental, Kuba Żary.
